| Yıl | Amortisman | Birikmiş | Net değer |
|---|
Normal ve azalan bakiyeler yöntemi karşılaştırması
100.000 TL maliyetli, faydalı ömrü 5 yıl olan bir varlık. Normal oran %20, azalan bakiyeler oranı %40.
| Yıl | Normal yöntem | Azalan bakiyeler | Azalan: net değer |
|---|---|---|---|
| 2026 | 20.000 TL | 40.000 TL | 60.000 TL |
| 2027 | 20.000 TL | 24.000 TL | 36.000 TL |
| 2028 | 20.000 TL | 14.400 TL | 21.600 TL |
| 2029 | 20.000 TL | 8.640 TL | 12.960 TL |
| 2030 | 20.000 TL | 12.960 TL | 0 TL |
Amortisman nasıl hesaplanır?
Normal amortisman
Yıllık amortisman = maliyet bedeli × (1 ÷ faydalı ömür). Her yıl aynı tutar gider yazılır; faydalı ömrün sonunda net değer sıfırlanır.
Azalan bakiyeler
Oran normal oranın iki katıdır, ancak %50’yi aşamaz. Her yıl kalan net değer bu oranla çarpılır; faydalı ömrün son yılında kalan değerin tamamı gider yazılır. Yukarıdaki örnekte ilk yıl 40.000 TL ayrılırken normal yöntemde 20.000 TL ayrılır.
Binek otomobillerde kıst amortisman
Binek otomobil alındığı yıl yalnızca kalan aylar için amortismana tabi tutulur. Örneğin Ekim’de 1.200.000 TL’ye alınan ve faydalı ömrü 5 yıl olan bir araçta ilk yıl 60.000 TL (3/12), sonraki dört yıl 240.000 TL ayrılır; ilk yıl ayrılamayan 180.000 TL ise 2031 yılında gider yazılır.
Doğrudan gider yazma
2026 yılında maliyeti 12.000 TL ve altında olan demirbaş, alet ve edevat amortisman ayrılmadan doğrudan gider yazılabilir (VUK 313; 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği).
Amortisman: Sık Sorulan Sorular
Amortisman nedir?
Amortisman, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve değeri zamanla azalan duran varlıkların (makine, taşıt, demirbaş, bina) maliyetinin faydalı ömürleri boyunca giderleştirilmesidir. Vergi Usul Kanunu’na göre ayrılan amortisman, vergi matrahından gider olarak düşülür.
Amortisman nasıl hesaplanır?
Normal (eşit tutarlı) yöntemde yıllık amortisman = maliyet bedeli ÷ faydalı ömür; amortisman oranı = 1 ÷ faydalı ömür. Örneğin faydalı ömrü 5 yıl olan 100.000 TL’lik bir varlık için oran %20, yıllık amortisman 20.000 TL’dir.
Azalan bakiyeler yöntemi nedir?
Azalan bakiyeler yönteminde her yıl kalan net değer üzerinden amortisman ayrılır. Oran, normal oranın iki katıdır ve %50’yi geçemez. Faydalı ömrün son yılında kalan net değerin tamamı amortisman olarak ayrılır. İlk yıllarda daha fazla gider yazılır.
2026 yılında doğrudan gider yazma sınırı ne kadar?
VUK 313. maddeye göre 2026 yılında maliyeti 12.000 TL’yi (KDV hariç) aşmayan peştamallıklar, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmleri amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
Binek otomobilde kıst amortisman nasıl uygulanır?
Binek otomobillerde amortisman, aktife alındığı yıl için ay esasına göre (kıst) hesaplanır. Örneğin Ekim ayında alınan araç için ilk yıl, yıllık amortismanın 3/12’si ayrılır. İlk yıl ayrılamayan kısım, faydalı ömrün bittiği yılı izleyen yılda gider yazılır.
Faydalı ömür nereden öğrenilir?
Duran varlıkların faydalı ömürleri ve amortisman oranları, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Vergi Usul Kanunu genel tebliğleriyle yayımladığı amortisman listesinde yer alır. Listede bulunmayan bir varlık için GİB’den yazılı olarak oran istenebilir.
Amortisman yöntemi sonradan değiştirilebilir mi?
Azalan bakiyeler yönteminden normal amortisman yöntemine geçilebilir; bu durumda kalan net değer, kalan süreye eşit olarak dağıtılır. Normal yöntemden azalan bakiyeler yöntemine geçilemez. Seçilen amortisman oranı faydalı ömür boyunca değiştirilemez.
Kaynaklar
213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 313–321; 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (Resmî Gazete, 31.12.2025, doğrudan gider sınırı); GİB amortisman listesi (faydalı ömürler). Hesaplama bilgilendirme amaçlıdır; kayıtlarınız için mali müşavirinize danışın.